Waarom nog analoog fotograferen? Het antwoord is steeds lastiger te geven.
Groot formaat zoals 4×5″ of 8×10″ geeft een extra scherp beeld als we het vergelijken met een digitale kleinbeeldcamera. Maar is dat nog zo? Een digitale middenformaat achterwand geeft inmiddels wel al een dusdanig groot aantal pixels dat zelfs het fotograferen in groot formaat “analoog” niet meer echt interessant is. Laatst was ik bij Perplex-foto en de eigenaar liet mij een foto van 3 meter lang bij 1,30m zien. Ik was verbaasd over de scherpte en viel helemaal achterover toen hij mij liet zien dat de foto met een kleinbeeld Nikon D3 was gemaakt met maar 12 miljoen pixels. Een resolutie van nog geen 50 pixels per inch. Zelf leverde ik vorige week bij het Sportpark Bijlmer drie foto’s van 1,20 x 0,80 M afgedrukt door All13Arts.com en die waren bij 100 pixels per inch nog heel scherp.
Wat maakt analoog dan toch nog interessant om mee te werken?
Het is nog steeds goedkoper om met 8×10″ negatieven te werken (ook al is de film en het ontwikkelen behoorlijk prijzig), dan met een digitale achterwand.
Een andere reden kan zijn dat het beeld van analoog onvoorspelbaarder kan zijn. Zeker als je met speciale film en oudere objectieven werkt.
Ik vind digitale fotografie vaak veel te veel AF. Daarmee bedoel ik dat het beeld softwarematig zo goed wordt opgeslagen en zo goed gecontroleerd kan worden met Adobe Photoshop dat het beeld te scherp en te “gelikt” is.
Ik werk zelf regelmatig met 8×10″ technische camera met een oud 19e eeuws objectief. Het objectief geeft een rare beeldveldwelving, overstraling in de lichte partijen en kleurschifting. Dat kan prachtige beelden opleveren. Kijk maar bij mijn blog P121 (http://www.remkoscheepens.nl/fotoblog/?p=121)

Maar ook Hipstamatic van de iPhone en Retro camera van de HTC telefoons geven een onvoorspelbaar beeld. Hier worden softwarematig oneffenheden toegevoegd zodat je een ouderwets, ongelijkmatig beeld krijgt. Er zijn inmiddels bekende fotografen die exposities organiseren met Hipstamatic foto’s en ook de Kunsthal Rotterdam heeft niet zo lang geleden een Hipstamatic expositie gehad.
Is dan het enige interessante van analoog nog dat je verschillende technieken kunt combineren, zodat je de onvoorspelbaarheid van het beeld naar je eigen hand kunt zetten. Zou dat dan het antwoord zijn?
Er zijn nog meer factoren.
Het tot stand komen van een foto met een technische camera op analoog formaat vraagt nog steeds veel tijd en concentratie. Daarnaast is het beeld van een analoge camera nog steeds niet direct te zien en zit er dus een extra onvoorspelbaarheid in het uiteindelijke resultaat.
Ik geloof dat het Rineke Dijkstra was die ooit in een interview zei dat het werken met een grote camera ook respect afdwingt van de geportretteerde persoon. Dat is in het beeld te zien. Het is nogal een verschil of je iemand een iPhone onder zijn neus duwt of dat je met zweetdruppels op je gezicht aan het scherpstellen bent op een donker matglas terwijl je naar een “op-zijn-kop” en spiegelbeeldige afbeelding zit te kijken. Film cassette in de camera schuiven achter het matglas, schuif eruit trekken, sluiter ontspannen en schuif er weer omgekeerd in schuiven.
Tja, heeft het dan allemaal toch te maken met de romantiek van fotograferen.
Begrijp me niet verkeerd, ik fotografeer voor 95% digitaal met mijn Nikon D3S en zou echt niet meer terug willen naar een kleinbeeld analoog spiegelreflexcamera. Maar soms is analoog gewoon veel leuker.














