&

Workshop fotojournalistiek

De workshop gaat over ethiek binnen fotojournalistiek. Er zijn twee belangrijke onderdelen binnen deze workshop, namelijk het gebruik van schokkende foto's in kranten en het toepassen van bewerkingen of beeldmanipulatie.
Waarom gebruiken kranten schokkende foto's om een situatie te laten zien, waarom respecteren ze niet de gevoeligheid ten aanzien van de familieleden van een overledene, maar kiezen ze toch voor de confrontatie met de kijker? Regelmatig zeggen lezers hun abonnement bij een krant op wanneer er een te schokkende foto wordt getoond. De winnende Zilveren Camera Foto 2001 met Pim Fortuyn doodgeschoten frontaal in beeld, is hier een goed voorbeeld van. Deze foto stond in bijna alle Nederlandse kranten op de voorpagina. Het lijkt alsof het de kranten niet perse om de lezers te doen is, en is dat niet eigenlijk ook zoals het hoort? Het gaat om nieuws, niet om de gevoeligheid van de lezer. Bij de terreuraanslag in Madrid plaatsten veel kranten een foto van Pablo Torre de Guerrero waarbij bijna veel binnen- en buitenlandse kranten de foto uiteindelijk te gruwelijk vonden en daarom de foto minder schokkend maakten. Het ging om 'slechts' het wegwerken van een prominent zichtbaar lichaamsdeel op de voorgrond van de foto. Is dit beeldmanipulatie? Of is dit een toegestane verandering van het beeld. Verandert dit de nieuwswaardenieuwswaarde van de foto?
In deze foto zitten beide elementen van de workshop verweven, namelijk het gebruik van schokkende foto's en beeldmanipulatie.
Een groot deel van de workshop gaat over beeldmanipulatie. Wat is toegestaan bij het veranderen van een nieuwsfoto? Wanneer is het manipulatie en wanneer is het slechts bewerking? Is manipulatie altijd fout?
Gaandeweg de workshop worden leerlingen er bewust van gemaakt dat manipulatie van foto's nooit alleen digitale verandering van het beeld is. Zelfs de 'onvermijdelijke' subjectieve blik van een fotograaf kan manipulatief zijn. Maar ook enscenering en oneigenlijk gebruik van foto's is een vorm van manipulatie.
De workshop heeft als leerdoel om de leerlingen kritischer naar foto's te laten kijken. Ze uit te dagen in de kranten te kijken en niet zomaar aan te nemen dat een foto een weergave van de werklelijkheid hoeft te zijn.
Verder probeer ik de leerlingen er ook bewust te maken van het gegeven dat het eigenlijk niet uitmaakt of je een hele kleine manipulatie van het beeld toepast, of een hele grote. Het gaat erom dat de beroepsgroep fotojournalisten niet in diskrediet gebracht wordt. Journalistiek in het algemeen is - als het goed is - een beroep van onafhankelijke objectieve journalisten. De lezer van de krant (maar dat geld ook voor alle media zoals televisie en radio), moet blindelings kunnen vertrouwen op het waarheidsgehalte van het nieuws. Dat dit moeilijk is en in de praktijk soms anders blijkt te zijn, laat ik in de praktijk zien met voorbeelden. Maar ook het boek "Het zijn net mensen" van Joris Luyendijk doet hier een boekje over open.

Meer informatie: remko@remkoscheepens.nl tel: 06-26218431
boeken van de workshop: info@persmuseum.nl tel: 020-6928810

Persmuseum
Zeeburgerkade 10
1019 HA Amsterdam
020-6928810
www.persmuseum.nl